DIATOMS FROM IRIAN

A GUEST STORY NARRATED BY JOOST GIESKES



(please click to enlarge)

Beste Hans,

Misschien vind je dit een interessant verhaaltje voor de jaargenoten. Misschien ook niet of vind je het te lang.
Toen ik in 1961 in het toenmalige Ned.Nieuw Guinea was, heeft mijn broer Joris die op de universiteit van Pretoria werkte,
van een zeker Prof. Cholnoky het verzoek gekregen of ik misschien wat diatomeŽn wilde verzamelen in dat verre onbekende gebied.
DiatomeeŽn zijn microscopisch kleine diertjes. De Professor maakt van al die miljarden (!) beestjes een catalogus met beschrijving.

Ik zei natuurlijk 'ja', en na enige maanden kreeg ik een doos met houten rek waarin 15 reageerbuisjes stonden met daarin formaldehyde (sterk water), met een dopje erop. Plus een instructie.

Ik ging aan de slag en vulde op diverse plaatsen de flesjes met water (vooral op plaatsen met algengroei).
Ik stopte er ook zo nu en dan een krabje of insectje in, zeer ondeugend.
Of ik iets 'ving' naar des professor's gading kon ik natuurlijk niet zien noch weten.
De flesjes teruggestuurd; de douane -een Papua - keek uiterst wantrouwig, zoiets had hij nog nooit meegemaakt.
Hij dacht waarschijnlijk iets in de trant van 'beter maar niet moeilijk doen, dan ben ik er vanaf'.
Hij had natuurlijk groot gelijk.



Ruim twee jaar later kwam Prof.Cholnoky met zijn bevindingen, een rapport van 40 pagina's met illustraties. 'NOVA HEDWIGA' heette het rapport, 'Ein Beitrag zur Kenntnis der Diatomeenflora von Hollšndisch- Neuguinea'

In het voorwoord schrijft de Professor: 'Herr J.S.H. Gieskes hat ingesamt 15 Proben nach Pretoria geschickt, und, obzwar er am Anfang seiner Fundortsliste schreibt: "Betrokken versamelaar heeft dit werk nog nooit eerder verricht", war seine MŁhe nicht vergebens".
Hij bedankt en eindigt met: "...und gestatte mir die Hoffnung auszusprechen, dasz die hollšndische Soldaten zur Erforschung der Insel auch in Zukunft auf eine šhnliche Weise beitragen werden".
[ dat een Marineman zich niet gaarne 'soldaat' laat noemen wist deze beste man natuurlijk niet...JG].
Uit de studie bleek dat ik enorm veel van die minuscule beestjes had gevangen, met de meest ingewikkelde namen. Maar een aantal had de professor nog nooit onder zijn microscoop gehad. En de goede man heeft die nu naar mij genoemd, negen stuks, met vindplaats en de door mij opgeschreven bijzonderheden. Ik zal ze noemen:
Amphora Gieskesii; Cocconeis Gieskesii; Fragilaria Gieskesii; Mastogloia Gieskesii; Mastogloia Gieskesii n. var.elliptica; Navicula Gieskesii; Nitzschia Gieskesii;Stauroneis Gieskesii; Surirella Gieskesii.

Bijgaand plaatje geeft een idee hoe diatomeeŽn eruit zien, en wat er dus nog allemaal aan Giekesii's rondzwemt in de zeeŽn en watertjes van Irian.
(schrijf ik het correct Hans, ik ben totok).
De professor noemt het 'wertvolle Proben'.
De kleinste die ik vond is 11 micron groot, de grootste (nr.103) is 60 micron, meteen de grootste uit het boekje.
Zo heb ik toch nog een beetje geschiedenis gemaakt, en als mijn Indonesche jaargenoten daar nog eens komen,
loop voorzichtig, misschien zit er een of een paar miljoen Gieskesii !

Joost S.H. Gieskes
Dear Hans,

Maybe you will consider this an interesting story for our class mates (KIM 1950). Perhaps not, or it may be too long.
When I served in what was then Netherlands New Guinea in 1961, my brother Joris who worked at the University of Pretoria (South Africa) received a request from a certain Professor Cholnoky if I would want to collect some diatoms in that far and unknown region.
Diatoms are microscopic organisms. The Professor makes a catalog with descriptions of these billions (!) of creatures.

Of course I said "Yes", and a few months later I received a box containing a wooden rack with 15 capped test tubes, prespiked with formaldehyde. Also included was a set of instructions

I started the project and filled the test tubes at various places, especially where I noted algal growth.
Very naughty, I also inserted an occasional little crab or insect.
Whether I caught anything to the Professor's taste I could neither see nor guess, of course.

The test tubes were shipped back: the Customs Officer, a Papua, looked very suspicious, having never had a precedent for this.
He probably thought along the line "Let me not make any problems, so I'll be rid of this case."
Of course, he was very right on that.



More than two years later, Professor Cholnoku produced his findings, an illustrated, 40 pages long report. "NOVA HEDWIGA" was the name of the report (rather, of the journal in which the report (in German) had been published) "A contribution to the knowledge of the Diatom flora of Netherlands New Guinea."
In the preface, the professor writes: "Mr. J.S.H. Gieskes sent 15 test tubes to Pretoria, and, even though he stated at the start of his list of sample locations that "the collector has never done this type of work before", his efforts were not in vain."
He thanked me and ended as follows: "...allow me to express the hope that the Dutch soldiers will contribute on a similar scale to the exploration of the islands."
(of course, the good man did not know that a Navy man does not like to be called a "soldier" JG)
From the investigation it appears that I had collected an enormous number of creatures with most complicated names.
But there were some which he had never seen under the microscope before. And the good man has named nine of them after me, listed together with the sample locations and remarks I had provide. I am listing them below:
Amphora Gieskesii; Cocconeis Gieskesii; Fragilaria Gieskesii; Mastogloia Gieskesii; Mastogloia Gieskesii n. var.elliptica; Navicula Gieskesii; Nitzschia Gieskesii;Stauroneis Gieskesii; Surirella Gieskesii.
The attached illustration will show you what these creatures look like and what kinds of Gieskes are still swimming around in the seas and waters of Irian.
[did I write that correctly, Hans, I am a 'totok' (= freshman)]

The Professor calls them "valuable samples."

The smallest one I found was 11 microns in size,
the largest (#103) measured 60 microns -
the largest in the report.

Thus I did make some history
and if my Indonesian classmates are going there some day
walk carefully! there may be one or more millions
of Gieskesii sitting around !

Joost S.H. Gieskes

BLO fecit 20060302 - also see DIATOMS - stories